Warmtepompgeluid berekenen: buitenunit op de schuur

De schuur achter in de tuin lijkt een logische plek voor de buitenunit: lekker ver van de eigen slaapkamer. Maar wat goed is voor uw eigen nachtrust, is dat niet automatisch voor die van de buren. Achter in de tuin komen vaak dríe erfgrenzen samen — links, rechts en achter — en een schuurdak van 3 meter hoog tilt de unit bovendien over de schuttingen heen.

In deze variant staat de unit standaard op een schuur van 3 meter hoog, dicht bij de achtergrens. Versleep de unit en de schuur om te zien welke combinatie van positie en afstand werkt.

Zo gebruikt u de tool voor deze situatie

1. 1
   Zet de schuur op de juiste plek

   Pas bij “Gebouwen” de positie en afmetingen van de schuur aan. Staat uw schuur in de hoek? Houd er rekening mee dat de unit dan dicht bij twee grenzen tegelijk staat.

2. 2
   Versleep de unit over het dak

   Kleine verschuivingen maken hier veel uit: van de hoek naar het midden van het dak wint vaak meerdere dB’s op beide zijgrenzen.

3. 3
   Controleer alle grenzen

   Vink bij “Woonbestemming” alle zijden aan die aan tuinen van buren grenzen — achter in de tuin zijn dat er meestal drie. Het kritieke punt (de rode markering) verschuift mee.

4. 4
   Overweeg alternatieven

   Vergelijk het resultaat met de variant “In de tuin” (unit op maaiveld náást de schuur): op de grond profiteert de unit van de afscherming door schuttingen en de schuur zelf.

Achter in de tuin: dichter bij de buren dan gedacht

Bij een gemiddeld rijtjeshuis is de achtertuin 5 tot 8 meter breed. Een schuur in de hoek staat dan hooguit 1 à 2 meter van twee erfgrenzen. Op die afstand is de geometrische demping minimaal: het geluid komt vrijwel onverzwakt bij het beoordelingspunt aan. Ter vergelijking: dezelfde unit midden op een dak van een 6 meter brede schuur wint al gauw 4 tot 6 dB ten opzichte van de hoekpositie.

De hoogte versterkt het probleem. Op 3,8 meter (schuurdak plus voet) kijkt de unit over vrijwel elke schutting heen, waardoor de afscherming wegvalt die een unit op maaiveld wél zou hebben. En omdat tuinen achterin vaak rustgebied zijn — terras, slaapkamerramen aan de achtergevel — wegen klachten daar in de praktijk zwaar.

Schuurdak of toch op de grond?

Het is de moeite waard om beide varianten door te rekenen. Eén verdieping lager, naast of achter de schuur op het maaiveld, profiteert de unit van de afscherming door de schuur zelf en door schuttingen. Daar staat tegenover dat de unit op de grond dichter bij één specifieke grens kan komen en in een hoek tussen schuurwand en schutting een ongunstige richtingsfactor krijgt (Q=0,5: +6 dB ten opzichte van vrije opstelling).

Vuistregel uit de praktijk: hoe kleiner de tuin, hoe vaker maaiveld met een goed scherm wint van het schuurdak. In grote tuinen, waar de schuur ver van alle grenzen staat, kan het dak juist prima. De kaart hierboven laat het per situatie zien.

Hoe werkt de berekening?

De rekentool is gebaseerd op WPAC-geluid V2020, de officiële rekentool voor het geluid van buiten opgestelde warmtepompen en airco’s die in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is ontwikkeld. De tool berekent de geluidsoverdracht (D) van de buitenunit naar elk beoordelingspunt: hoe groter de overdrachtsdemping, hoe meer geluid het toestel mag produceren.

De belangrijkste factor is afstand: elke verdubbeling van de afstand scheelt 6 dB. Daarnaast telt de richtingsfactor Q mee — een unit die binnen 2,5 meter van één wand staat (Q=1) klinkt 3 dB harder dan een vrij opgestelde unit (Q=2), en in een hoek tussen twee wanden (Q=0,5) komt daar nog eens 3 dB bij. Reflecties via wanden van gebouwen verhogen het geluidsniveau, terwijl gebouwen tussen de unit en het beoordelingspunt het geluid juist afschermen.

Uit de overdrachtsdemping volgt het maximaal toelaatbare geluidsvermogen (LwA) van het toestel: max LwA = grenswaarde + D − marge. De veiligheidsmarge (standaard 3 dB, minimaal 2 dB) dekt onzekerheden in het ontwerp- en meetproces. Het berekende maximum vergelijkt u met het geluidsvermogen op het energielabel of in de productdocumentatie van de warmtepomp.

De geluidsnormen in het kort

Sinds 1 januari 2024 staan de geluidseisen voor warmtepompen en airco’s in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Artikel 4.107 lid 2 Bbl bepaalt dat een buiten opgestelde installatie voor warmte- of koudeopwekking op de perceelgrens met een woonperceel van een ander maximaal 40 dB mag veroorzaken. Voor situaties op hetzelfde perceel — zoals appartementen — geldt dezelfde grenswaarde bij te openen ramen en deuren van een andere woning (artikel 4.108 lid 3 Bbl).

De grenswaarde van 40 dB geldt in de avond en nacht (19:00–07:00 uur). Heeft het toestel een geluidsarme instelling (stille modus) die in die periode actief is, dan geldt overdag (07:00–19:00 uur) een grenswaarde van 45 dB. Zonder stille modus moet het toestel dus ook overdag aan de 40 dB voldoen. Lees meer op de pagina over de geluidsnormen voor warmtepompen.

Veelgestelde vragen over deze situatie

Andere situaties berekenen

Meer lezen

• De geluidsnormen voor warmtepompen uitgelegd
• Warmtepompgeluid verminderen: praktische tips
• Geluidsoverlast van de warmtepomp van de buren?
• Alle veelgestelde vragen

Deze rekentool geeft een indicatieve berekening op basis van WPAC-geluid V2020 en is geen vervanging voor een formeel akoestisch onderzoek. Raadpleeg bij twijfel een akoestisch adviseur of uw gemeente.